خانواده نخستین محیط و سیستمی است که کودکان با آن روبه رو هستند کودک پندارهای اولیه را درباره جهان در خانواده فرامی گیرد از لحاظ جسمی و ذهنی رشد مییابد. شیوه های سخن گفتن را میآموزد. هنجارهای اساسی رفتار را یاد میگیرد و سرانجام شخصیت نگرش و اخلاق او شکل میگیرد و به عبارتی اختصاصی میشود. از عوامل اصلی زمینه ساز آشفتگی ساختار خانواده حذف یا کمرنگ شدن نقش یکی از والدین است؛ بنابراین کارکردها و مسئولیتهای دیگر اعضای خانواده باید به گونه ای تغییر یابد که بتواند جای خالی او را پر کند؛ ولی با وجود آن نمیتوان مطمئن بود که این فرایند میتواند به درستی اتفاق بیفتد. گسستگی در ساختار خانواده میتواند به نظارت اندک والدین بینجامد. اگرچه در بحثهای مربوط به نقش والدین در بافت خانواده همواره نگاهها و بررسیها معطوف به جایگاه و نقش مادر بوده است و به نقش پدر کمتر توجه و تا اندازه زیادی نقش پدران نادیده گرفته میشود و به طور سنتی به نقش ابزاری آنها در تأمین منافع مادی و اقتصادی خانواده بسنده کرده اند؛ اما این کم توجهی به معنای کم اثر بودن نقش پدر در ساختار خانواده نیست. در طول سی سال گذشته پژوهشها بیانگر اهمیت نقش پدر در رشد و پرورش فرزندان است بدین معنا که درگیری مثبت پدر در تربیت فرزندان به پیامدهای مثبت اجتماعی پیشرفت تحصیلی حرمت خود بالا احساس شایستگی در آنها میانجامد؛ به سخن دیگر، متغیر بسیار مهمی که به طور مداوم با نتایج مثبت زندگی ارتباط دارد کیفیت رابطه پدر و کودک است تعهد و مسئولیت پذیری پدران در مراقبت از فرزند خود به طور مثبتی با شایستگی اجتماعی، بلوغ و ظرفیت ارتباط با دیگران فرزندان ارتباط دارد. آنها روابط مثبت بیشتری با دوستان و همسالان خود دارند و در ردیف افراد محبوب و مورد پسند همسالان و معلمان خود طبقه بندی میشوند.
