چیستی ماهیت انسان تک ساحتی بودن یا چند ساحتی بودن نحوه ارتباط ابعاد با همدیگر مؤلفههای ساختاری سازمان روانی انسان همانند شناخت عواطف، هیجانها، انگیزشها و جنبههای رفتاری او، هدف خلقت و استعدادهای درون انسانی همواره در مرکز توجه اندیشمندان بزرگ انسانی مانند سقراط، افلاطون، ارسطو، فارابی، ابن سینا، ابن رشد و ملاصدرا بوده است. در این میان اندیشمندان دیگری همچون زکریای رازی کندی غزالی و فیض کاشانی به تغییرات درون انسانی همانند تغییرات در جهت سلامت و کمال و همچنین در جهت اختلالات روان شناختی خروج از هنجار و چگونگی بازگرداندن دوباره آدمی به حالت سلامت و هنجار پرداخته اند.
در این راستا از کتابهای زیادی مانند درباره نفس اثر ارسطو، طبیعیات، ابن سینا و اسفار ملاصدرا میتوان نام برد که به صورت مستقل یا ضمنی به مسائل مربوط به نفس انسانی پرداخته اند. برخی از این منابع به صورت خاص به امور مربوط به نفس انسانی پرداخته و برخی قواعد روان شناختی حاکم بر نفس را برملا ساخته اند این منابع با رویکرد فلسفی و در نتیجه با به کاربری واژگان دانش فلسفه، به بررسی ویژگیهای انسان میپردازند. چنین بررسی به دلیل توجه عمیق تر نسبت به ابعاد وجود انسان، واژگان و مفهوم پردازی خود را میطلبد. بنابراین متون مربوط را به میزان زیادی دشوار میکند. همین امر موجب میشود که کتابهای نوشته شده درباره علم النفس در فهم و انتقال مطالب مربوط همواره با دشواریهایی روبه رو باشد. به علاوه این کتابها با رویکرد درسی نیز نوشته نشدهاند، همین واقعیت باعث شد که پژوهشگاه حوزه و دانشگاه در صدد براید با توجه به نیاز مبرم مراکز دانشگاهی به منبع درسی مناسب درباره آرا و نقطه نظرات روان شناختی اندیشمندان مسلمان برای دوره کارشناسی کتابی درسی تدوین کند که علاوه بر دربر گرفتن بخش مهمی از این اندیشه ها از سهولت بیشتری نسبت به منابع موجود برخوردار باشد؛ چنین شد که این اثر با پیگیریهای مسئولان محترم پژوهشگاه حوزه و دانشگاه به ویژه آیت الله سید محمد غروی راد به ثمر نشست و به کاری قابل استفاده برای طلاب و دانشجویان مبدل شد که شامل دو بخش یعنی مباحث علم النفس فلسفی و آرا روان شناختی اندیشمندان مسلمان میباشد.