کتاب روان شناسی در قرآن و حدیث (جلد اول)

کتاب روان شناسی در قرآن و حدیث (جلد اول)

در صد سال گذشته روان‌شناسان برای فهم ما از رفتار انسان به تحقیق و پژوهش پرداخته‌اند. آن‌ها تلاش کرده‌اند که با به کارگیری روش تجربی رفتار و فرایندهای روانی را شناسایی کنند؛ گرچه این تلاش‌ها در مجموع موفقیت آمیز بوده است، ولی تنها بخشی از حقایق مربوط به انسان را نشان می‌دهد. برای یافتن درک درست و کاملی از انسان راهی جز مراجعه به دین و کلام وحی وجود ندارد. شاید بتوان گفت که یکی از علل اصلی علاقه مندی به علوم انسانی اسلامی و از جمله روان‌شناسی به همین مسئله بر می‌گردد. باید توجه داشت که روان‌شناسی اسلامی بدون پاسخ گویی به این پرسش‌ها ممکن نیست. آیا گزاره‌های دینی می‌توانند در حالی که تجویزی هستند حکایت از واقع داشته باشند؟ آیا می‌توان با استفاده از آیات و روایات به بررسی موضوعات مختلف روان شناسی پرداخت؟ آیا چارچوبی برای ساماندهی اطلاعات موجود در آیات و روایات و تطبیق و مقایسۀ آن‌ها با مباحث روان‌شناسی وجود دارد؟

این پژوهش بر اساس سرفصل دروس وزارت علوم، تحقیقات و فناوری برای آشنایی دانشجویان دوره کارشناسی رشته های روان‌شناسی، روان‌شناسی تربیتی، مشاوره و گرایش‌های وابسته به آن با موضوعات و مباحث روان‌شناسی در قرآن و حدیث اجرا شده است. یافته‌های این پژوهش در دو جلد با عنوان روان‌شناسی در قرآن و حدیث و عمدتاً مطابق با سرفصل‌های روان‌شناسی عمومی در اختیار علاقه مندان قرار می‌گیرد. انتظار می‌رود دانشجویان پس از گذراندن این درس با موضوعات اصلی روان‌شناسی در قرآن و حدیث آشنا شوند. این کتاب جلد نخست روان‌شناسی در قرآن و حدیث است که محتوای آن در هشت فصل تدوین شده است.

در فصل اول ضمن اشاره به تعریف و تاریخچه روان‌شناسی کلیات و مبانی نظری روان‌شناسی در قرآن و حدیث بررسی می‌شود؛ فصل دوم به مبانی انسان شناسی در قرآن و حدیث می‌پردازد؛ فصل سوم به تاریخچه و پیشینه پژوهش‌های روان‌شناختی در قرآن و حدیث اختصاص یافته است؛ احساس و ادراک و انگیزش و فرایندهای مؤثر بر رفتار به ترتیب عنوان فصل چهارم و پنجم این مجموعه را تشکیل می‌دهد؛ فصل ششم به هیجان‌ها و عواطف در آیات و روایات اختصاص می‌یابد؛ رشد در گستره زندگی عنوان فصل هفتم است؛ و سرانجام در فصل هشتم یادگیری در قرآن و حدیث بحث و بررسی می‌شود.