این کتاب را می توان حاصل تاملات جدی مرحوم دکتر شریعتی در مورد روحانیت و حوزه های علمی و نظام آموزشی آن ها دانست.باید پذیرفت که نگرش دکتر شریعتی در این امور غالبا درست به فهم و درک نیامده است.
انعکاس و انتشار آراء او در این مورد، گاه شکل گزینشی داشته و با غرض هایی همراه بوده است و این خود همواره مانعی شده است برای درک نگاه جدی و متاملانه او در این امور و مایه سوء تفاهم ها و کدورت هایی از جوانب گوناگون.
این کتاب در سه بخش ذیل تدوین شده است: فلسفه تعلیم و تربیت، اجتهاد و نظریه انقلاب دائمی، روحانیت یا علمای اسلامی