کتاب بازی ها : روانشناسی روابط انسانی

درباره کتاب بازی ها

نظریه آمیزش اجتماعی را که به تفصیل رفتارهای متقابل در روان درمانی آمده است، می‌توان به صورت زیر خلاصه کرد. دکتر اسپیتز متوجه شد نوزادانی که پس از تولد برای مدتی طولانی از آغوش محروم می‌گردند، رفته رفته دچار افت روحی غیر قابل جبران می‌شوند و چه بسا سرانجام با ناراحتی‌های روانی ناشی از آن از پای درآیند.

 یک بازی نمونه 
رایج ترین بازی بین زن و شوهرها به زبان عامیانه اگر به خاطر تو نبود... نام دارد و ما از این بازی به عنوان الگویی برای توصیف مـاهـیـت کـلـی بـازی هـا استفاده می‌کنیم.
خانم وایت شکوه داشت که شوهرش فعالیت‌های اجتماعی او را شدیداً محدود کرده، به طوری که او هیچگاه رقصیدن یاد نگرفته است. بعدها، به خاطر تغییراتی که ضمن معالجات روان درمانی خانم وایت در بازخورد او پیش آمد شوهرش بالاخره از سختگیری زیاد منصرف شد و تا حدی به زنش آزادی داد. در نتیجه خانم وایت با کسب آزادی بیشتر حیطه فعالیت‌های خود را گسترش داد و در یک کلاس رقص نام‌نویسی کرد ولی بعد در نهایت ناامیدی متوجه شد که از میدان رقص هراسی بیمارگونه دارد و مجبور شد این برنامه را کنار بگذارد این ماجرای اسفناک توأم با نمونه های متعدد و مشابهش که قبلاً اتفاق افتاده بود، ناگهان بعضی از جنبه های ساخت ازدواج خانم وایت را مقابل چشمانش برهنه و آشکار ساخت. از میان تمام خواستگارانی که در عنفوان جوانی داشت، باید این مرد مستبد و سلطه گر را انتخاب میکرد و آن وقت در وضعیتی قرار می گرفت که مدام فکر و ذکرش این باشد که اگر به خاطر تو نبود... هر کاری می توانستم بکنم. بسیاری از دوستانش هم که شوهرهای مستبد داشتند، صبح ها ضمن صرف قهوه با خانم وایت دور هم می نشستند و ساعت ها به بازی «اگر به خاطر او نبود.... می پرداختند با وجود این به طوری که بعدها به خانم وایت ثابت شد، به رغم تمامی از آن وحشت داشت به او خدمت کرده بود تا به عمق ترس‌های درونش آگاهی پیدا نکند و این خود در حقیقت یکی از دلایلی بود که کودک درون زن ناآگاهانه آقای وایت مقتدر را به عنوان شوهر انتخاب کرده بود. اما موضوع به همین سادگی ها هم نبود. ممانعت شوهر و اعتراض های مداوم زن غالباً به مشاجره منجر می‌شد و در نتیجه زندگی جنسی آنان نیز دچار اختلال شده بود. آقای وایت به خاطر احساس گناه مستبد بودن اغلب هدیه‌های گران‌بهایی برای زنش می‌خرید که البته در غیر این صورت خریداری نمی شدند و به همان نسبت که بر میزان آزادی‌ها افزوده می‌شد از هدایا کاسته می‌گردید. حالا او و شوهرش گذشته از مسائل خانه و زندگی و بچه ها وجه مشترک اندکی داشتند و مشاجراتشان بزرگ و مهم جلوه می‌کرد و عمدتاً در این‌گونه موارد آن‌ها بیش از دو سه کلمه خیلی ضروری با هم حرفی نمی زدند. به هر صورت زندگی زناشویی به خانم وایت ثابت کرده بود که باید همان عقیده همیشگی اش را حفظ کند که تمام مردها ظالم و مستبدند. به طوری که بعدها معلوم شد این طرز بازخورد ناشی از خواب و خیال‌هایی درباره کج فعلی‌های جنسی بود که چون طاعون بر سال‌های اولیه زندگی او سایه انداخته بود. برای تشریح این بازی با واژه های عمومی راه‌های مختلفی وجود دارد. بدیهی است که این بازی به زمینه گسترده ای از پویایی شناسی اجتماعی تعلق دارد. واقعیت اساسی این است که آقا و خانم وایت با ازدواجشان این فرصت را پیدا کردند که در بسیاری از مسائل با هم ارتباط داشته باشند و این فرصت را می توانیم برخورد اجتماعی بنامیم.